Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας τιμούν την ‘Ημέρα του Ναυτικού’. Από το 2010, η 25^η Ιουνίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί να εορτάζεται ως η παγκόσμια ‘Ημέρα του Ναυτικού’ (Day of the Seafarer), με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (International Maritime Organization, IMO), ώστε να τιμηθούν οι άνθρωποι της θάλασσας και η κρίσιμη συμβολή τους στην παγκόσμια ναυτιλία.

Κατά το 2026, η εκστρατεία του IMO για την ‘Ημέρα των Ναυτικών’ επικεντρώνεται στο θέμα ‘Μεταφορά Παγκόσμιου Εμπορίου. Μεταφορά Κινδύνων’ (‘Carrying World Trade. Carrying The Risks’). Αναγνωρίζονται, έτσι, εμφατικά οι δυσκολίες, η πίεση και οι κίνδυνοι της ζωής στη θάλασσα, ειδικά σε θαλάσσιες διαδρομές υψηλού κινδύνου και σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις. Υπογραμμίζεται ο ουσιαστικός ρόλος των ναυτικών στη διατήρηση του παγκόσμιου εμπορίου και της εφοδιαστικής αλυσίδας σε κίνηση. Παρά τις αντίξοες συνθήκες, η ζωτική συμβολή και οι θυσίες των ναυτικών συχνά παραμένουν αόρατες ή υποτιμημένες.

Η ναυτιλιακή Κοινότητα αναγνωρίζει τη συνεισφορά του ναυτικού επαγγέλματος στο διεθνές εμπόριο, την παγκόσμια οικονομία και την κοινωνία των πολιτών. Τιμάται έτσι το σύνολο ανδρών και γυναικών της θάλασσας, ως το πιο ‘ζωντανό κύτταρο’ της ναυτιλίας. Συμβολικά, την ημέρα αυτή, αποτίνεται φόρος τιμής στον επαγγελματισμό και στις αντοχές των ναυτικών που αποτελούν την κινητήρια δύναμη της ναυτιλίας, της οικονομίας και της ευημερίας. Αναγνωρίζεται ο αναντικατάστατος ρόλος των ναυτικών στην απρόσκοπτη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς η διεθνής ναυτιλία μεταφέρει ποσοστό 90% των παγκόσμιων εμπορικών ροών. Σε διεθνείς κρίσεις, πανδημίες και συνθήκες έντονης αβεβαιότητας και διακυμάνσεων, η ναυτιλία λειτουργεί ως φάρος σταθερότητας.

Η Ελλάδα παραμένει συστηματικά η κορυφαία ναυτιλιακή χώρα παγκοσμίως, καθώς κατέχει ποσοστό περί το 20% του παγκόσμιου στόλου και όρους χωρητικότητας περί τα 35 εκατ. dwt (Απρίλιος 2026). Ο ελληνόκτητος στόλος καλύπτει, επίσης, περί το 60% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρίες υλοποιούν δυναμικά επενδυτικά προγράμματα σε όλους τους τύπους πλοίων, μεγαλύτερης αποδοτικότητας και φιλικότερων προς το περιβάλλον.

Για την ‘Ημέρα των Ναυτικών’, ο ΙΜΟ επισημαίνει ότι ‘το ταξίδι κάθε ναυτικού είναι διαφορετικό, αλλά όλοι αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις’. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι ναυτικοί επέδειξαν υψηλό επαγγελματισμό και αφοσίωση, υπερνικώντας τις αντίξοες συνθήκες, τόσο σε περιόδους πανδημίας, όσο και σε φάσεις γεωπολιτικών και λοιπών κρίσεων, διασφαλίζοντας έτσι την απρόσκοπτη μεταφορά πρώτων υλών, ενεργειακών προϊόντων και λοιπών αγαθών.

Ο ΙΜΟ διοργανώνει παγκόσμια ψηφιακή εκστρατεία που ενθαρρύνει τη διεθνή Κοινότητα να χρησιμοποιεί το hashtag ‘#DayoftheSeafarer’ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για να τιμηθούν οι περί τα δύο (2) εκατομμύρια ναυτικοί ανά τον κόσμο. Οι κύριοι στόχοι που περιβάλλουν τη φετινή εκστρατεία του ΙΜΟ περιλαμβάνουν:

• Ανάδειξη των αόρατων κινδύνων: ενώ οι ναυτικοί διακινούν πάνω από το 90% του παγκόσμιου εμπορίου, οι σωματικές θυσίες και οι πιέσεις που ασκούνται στην ψυχική τους υγεία συχνά περνούν απαρατήρητες από το ευρύ κοινό.
• Εστίαση στις ζώνες συγκρούσεων: ο Γενικός Γραμματέας του ΙΜΟ, Arsenio Dominguez, τονίζει το θάρρος των πληρωμάτων που πλοηγούνται σε εξαιρετικά επικίνδυνες περιοχές συγκρούσεων για να διατηρήσουν ζωντανή την παγκόσμια συνδεσιμότητα.
• Πρόσκληση για θεσμική δράση: ενώ ο ΙΜΟ και οι ναυτιλιακές υπηρεσίες γιορτάζουν τη συνεισφορά τους, πολλές ομάδες υπεράσπισης των ναυτικών και εργαζόμενοι τονίζουν ότι οι Κυβερνήσεις και οι διεθνείς Οργανισμοί πρέπει να παρέχουν διαρκή υποστήριξη και καλύτερη προστασία επί του πλοίου, αντί να την αναγνωρίζουν μόνο κατά τη διάρκεια παγκόσμιων κρίσεων.
• Ψηφιακή πρόσκληση για δράση: ο ΙΜΟ προτρέπει άτομα και οργανισμούς να μοιραστούν ιστορίες ανθεκτικότητας, να υποστηρίξουν την ευημερία των ναυτικών και να γιορτάσουν το ναυτικό εργατικό δυναμικό.

Είναι αξιοσημείωτο ότι σημαντικός αριθμός νέων στρέφεται με ενδιαφέρον στις ναυτιλιακές σπουδές, αναζητώντας επαγγελματικές διεξόδους στο ναυτιλιακό οικοσύστημα. Εκτιμάται ότι η ναυτιλία θα χρειαστεί σημαντικό αριθμό νέων ναυτικών τα επόμενα χρόνια, ώστε να καλυφθεί η προβλεπόμενη αύξηση του παγκόσμιου στόλου. Η διεθνής ναυτιλιακή αγορά έχει δυνατότητα να ναυτολογήσει περί τους 615.000 αξιωματικούς, ενώ εκτιμάται σημαντικό έλλειμμα αξιωματικών, δεδομένων των πραγματικών αναγκών.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών συμβάλλει ουσιαστικά στις ακαδημαϊκές ναυτιλιακές σπουδές στην Ελλάδα, με το δυναμικά αναπτυσσόμενο Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας (www.pms.uoa.gr). Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας οργανώνει προπτυχιακά, μεταπτυχιακά, διδακτορικά και μεταδιδακτορικά προγράμματα σπουδών, με ευρεία διεπιστημονικότητα των γνωστικών αντικειμένων, όπως, μεταξύ άλλων, οργάνωση και διοίκηση ναυτιλιακών, λιμενικών και εφοδιαστικών επιχειρήσεων, χρηματοοικονομική διοίκηση, λογιστική και επιχειρηματικότητα, γαλάζια οικονομία, πράσινο περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και βιωσιμότητα, ποσοτικές μέθοδοι, τεχνολογικές καινοτομίες και πληροφορικές εφαρμογές, αρχές δικαίου, ιστορία διεθνών σχέσεων και γεωπολιτική, με έμφαση στη ναυτιλία, τους λιμένες, την εφοδιαστική αλυσίδα και την ενέργεια, κεντρικοί πυλώνες των συστημάτων θαλασσίων μεταφορών.

Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας, οργανώνει επίσης το Εντατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΄Διοίκηση σε Ναυτιλία και Λιμένες’ (//spm.pms.uoa.gr) (σε συνεργασία με το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του ΕΚΠΑ). Το πρόγραμμα σπουδών παρέχει σύγχρονες, διεπιστημονικές και στοχευμένες ακαδημαϊκές γνώσεις, με επιστημονική εξειδίκευση, υψηλή κατάρτιση και σύνθετες επαγγελματικές δεξιότητες, για δυναμική ανέλιξη των αποφοίτων στην αγορά εργασίας του ευρύτερου διεθνούς ναυτιλιακού κλάδου.

Από το ακαδημαϊκό έτος 2027-28, το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας αναμένεται να ξεκινήσει επίσης τη λειτουργία του στο Παράρτημα Κύπρου του ΕΚΠΑ (//cy.pms.uoa.gr), με έδρα τη Λευκωσία, δραστηριοποιούμενο σε μία χώρα που επίσης αποτελεί σημαντική ναυτιλιακή δύναμη και καταγράφει ισχυρή ζήτηση για στελέχη με διεπιστημονική εκπαίδευση στις ακαδημαϊκές ναυτιλιακές σπουδές.